Jak przygotować koparkę SANY do pracy w upale? Poradnik na sezon 2026

Sezon budowlany to czas intensywnej pracy koparek. Gdy temperatura powietrza przekracza 30°C, układ chłodzenia, hydraulika i silnik pracują pod znacznie większym obciążeniem. W takich warunkach nawet niewielkie zaniedbania mogą doprowadzić do awarii, która zatrzyma inwestycję na wiele godzin lub dni.

W przypadku koparek o masie od 15 do 30 ton przestój oznacza nie tylko koszt naprawy. To również opóźnienia harmonogramu, dodatkowe koszty transportu oraz niewykonane prace.

Sprawdź, jak przygotować maszynę do pracy podczas upałów i na co zwracać uwagę każdego dnia.

Dlaczego upały są szczególnie niebezpieczne dla ciężkich koparek?

Nowoczesne koparki wyposażone są w wydajne układy chłodzenia, jednak podczas intensywnego kopania, załadunku lub pracy z osprzętem hydraulicznym generują ogromne ilości ciepła. Koparki SANY z naszej oferty napędzane są silnikami Cummins lub Isuzu, a hydraulika oparta jest o komponenty Kawasaki i Rexroth - to sprawdzone, wydajne rozwiązania, ale żaden układ chłodzenia nie zadziała prawidłowo, jeśli zabraknie podstawowej codziennej dbałości o maszynę.

Jeżeli temperatura otoczenia przekracza 30°C, układy chłodzenia mają znacznie mniejszą możliwość oddawania ciepła. W efekcie wzrasta temperatura:

• silnika,

• oleju hydraulicznego,

• płynu chłodniczego,

• skrzyni przekładniowej,

• klimatyzacji kabiny.

Wystarczy częściowo zabrudzona chłodnica lub niski poziom płynu chłodzącego, aby doszło do przegrzania całego układu - niezależnie od tego, jak dobrej klasy są podzespoły.

Najczęstsze awarie koparek podczas wysokich temperatur

Przegrzewanie silnika. Najczęstsze przyczyny to zabrudzone chłodnice pyłem i kurzem, zapchane pakiety chłodnic, zużyty pasek napędu wentylatora, niski poziom płynu chłodniczego oraz niesprawny wentylator lub sprzęgło wiskotyczne. Podczas wielogodzinnego wykonywania wykopów lub załadunku samochodów ciężarowych silnik praktycznie nie ma chwili na schłodzenie.

Zbyt wysoka temperatura oleju hydraulicznego. Hydraulika odpowiada za większość pracy wykonywanej przez koparkę. Optymalna temperatura oleju hydraulicznego wynosi około 40-60°C. Przekroczenie 70°C powinno być sygnałem ostrzegawczym. Przegrzany olej traci lepkość, gorzej smaruje elementy układu, powoduje szybsze zużycie pomp hydraulicznych, skraca żywotność uszczelnień i zwiększa ryzyko kosztownych awarii. Każdy wzrost temperatury oleju o około 10°C powyżej wartości roboczej znacząco przyspiesza jego starzenie i utlenianie.

Spadek wydajności maszyny. Jeżeli operator zauważa, że ramię pracuje wolniej, obrót nadwozia jest mniej dynamiczny, a siła kopania wyraźnie spada - bardzo często przyczyną jest właśnie przegrzany olej hydrauliczny. Nie warto ignorować pierwszych objawów. Dalsza praca może doprowadzić do uszkodzenia pompy hydraulicznej, której wymiana wiąże się z bardzo wysokimi kosztami.

Kurz i pył to największy wróg układu chłodzenia

Latem większość robót ziemnych odbywa się w bardzo suchym terenie. Podczas kopania chłodnice zasysają ogromne ilości pyłu, piasku, resztek roślin i kurzu. Zanieczyszczenia osadzają się pomiędzy żeberkami chłodnic i ograniczają przepływ powietrza.

Efekt? Maszyna zaczyna pracować w coraz wyższej temperaturze, mimo że wszystkie podzespoły są sprawne. Dlatego codzienne czyszczenie pakietu chłodnic powinno być standardową czynnością podczas letnich prac - również w maszynach o wysokiej jakości podzespołów, jak koparki SANY.

Nie zapominaj o operatorze

Sprawna maszyna to tylko połowa sukcesu. Operator pracujący przez wiele godzin w kabinie narażony jest na odwodnienie, spadek koncentracji, wolniejsze reakcje, zmęczenie i ryzyko udaru cieplnego. To bezpośrednio wpływa na bezpieczeństwo pracy.

W przypadku dużych koparek nawet chwilowa utrata koncentracji może doprowadzić do uszkodzenia maszyny, kolizji z pojazdami, uszkodzenia infrastruktury lub zagrożenia dla pracowników znajdujących się na placu budowy. Dlatego sprawnie działająca klimatyzacja nie jest elementem poprawiającym komfort - jest wyposażeniem wpływającym na bezpieczeństwo pracy.

Codzienna kontrola koparki przed rozpoczęciem pracy

Przed rozpoczęciem zmiany warto poświęcić kilka minut na podstawową kontrolę maszyny:

✔ poziom płynu chłodniczego,

✔ poziom oleju hydraulicznego,

✔ poziom oleju silnikowego,

✔ czystość chłodnic,

✔ stan filtrów powietrza,

✔ napięcie paska wentylatora,

✔ działanie klimatyzacji,

✔ wskaźniki temperatury podczas pracy.

Kilka minut kontroli może uchronić przed wielogodzinnym przestojem na budowie.

Co zrobić, gdy zapali się kontrolka temperatury?

Jeżeli podczas pracy pojawi się ostrzeżenie o wysokiej temperaturze silnika lub hydrauliki:

1. przerwij wykonywaną pracę,

2. zmniejsz obroty silnika,

3. pozostaw silnik na biegu jałowym przez kilka minut, nie wyłączaj go od razu,

4. sprawdź chłodnice oraz poziom płynów po ostygnięciu maszyny.

Nigdy nie odkręcaj korka zbiornika płynu chłodniczego na gorącym silniku. Może to doprowadzić do gwałtownego wyrzutu wrzącego płynu i poważnych poparzeń.

Jeżeli temperatura nadal rośnie, należy przerwać pracę i zdiagnozować przyczynę usterki.

Jak ograniczyć ryzyko awarii podczas upałów?

Najlepszą metodą jest profilaktyka. Warto:

• regularnie czyścić chłodnice,

• wymieniać filtry zgodnie z harmonogramem,

• stosować oleje i płyny chłodnicze zgodne z zaleceniami producenta,

• kontrolować temperaturę pracy hydrauliki,

• wykonywać przeglądy klimatyzacji przed sezonem letnim,

• planować najbardziej wymagające prace w godzinach porannych, jeśli pozwala na to harmonogram inwestycji.

Regularny serwis to też realna ochrona inwestycji - zwłaszcza że maszyny SANY objęte są 5-letnią gwarancją, co dodatkowo zabezpiecza flotę przed nieplanowanymi kosztami.

Podsumowanie

Upały stanowią poważne wyzwanie zarówno dla operatorów, jak i ciężkich koparek pracujących na budowie. Wysoka temperatura zwiększa ryzyko przegrzania silnika, hydrauliki oraz kosztownych awarii, które mogą zatrzymać realizację inwestycji.

Regularna kontrola układu chłodzenia, czyszczenie chłodnic oraz codzienna kontrola podstawowych parametrów pozwalają ograniczyć ryzyko przestojów i wydłużyć żywotność maszyny.

Jeżeli Twoja flota potrzebuje wsparcia serwisowego przed sezonem letnim albo szukasz koparki 15-30 t gotowej na pracę w wymagających warunkach, sprawdź naszą ofertę dużych koparek SANY lub skorzystaj z serwisu MAUFER - pomożemy dobrać rozwiązanie i zadbać o jego niezawodność przez cały sezon.

---

O autorze

Mateusz Żak od 5 lat zajmuje się serwisem i diagnostyką maszyn budowlanych w MAUFER, w tym koparek SANY z silnikami Cummins, Deutz oraz Isuzu. Na co dzień pracuje przy przeglądach przedsezonowych i naprawach układów hydraulicznych oraz chłodzenia. Treść artykułu została oparta o obserwacje z serwisu prowadzonego dla flot koparek 15-30 t.

FAQ

1. Jaka jest bezpieczna temperatura oleju hydraulicznego w koparce?

Optymalna temperatura oleju hydraulicznego to 40-60°C. Powyżej 70°C olej traci lepkość i przyspiesza się zużycie pomp oraz uszczelnień - to sygnał, żeby zwolnić tempo pracy.

2. Czy można kontynuować pracę po zapaleniu się kontrolki temperatury?

Nie. Zmniejsz obroty, zostaw silnik na biegu jałowym na kilka minut i sprawdź chłodnice po ostygnięciu maszyny. Praca mimo alarmu to najczęstsza przyczyna awarii pomp hydraulicznych.

3. Jak często czyścić chłodnicę latem?

Codziennie, przed rozpoczęciem zmiany - szczególnie przy pracy w suchym, zapylonym terenie. Zapchane chłodnice podnoszą temperaturę pracy nawet sprawnej maszyny.

4. Czy gwarancja SANY obejmuje uszkodzenia spowodowane przegrzaniem?

Jeśli przegrzanie wynika z wady materiałowej lub produkcyjnej, która doprowadziła do awarii, taka usterka może zostać uznana w ramach gwarancji po weryfikacji przez nasz autoryzowany serwis.