Motogodzina - co to jest i ile to godzin?

Kupujesz używaną koparkę i widzisz w ogłoszeniu „6500 mth”. Co to właściwie oznacza? Czy to dużo i ile godzin naprawdę przepracowała maszyna?

W maszynach budowlanych i rolniczych motogodziny zastępują kilometry. Poniżej wyjaśniamy, czym jest motogodzina, ile to godzin, jak ocenić przebieg 6500 mth i jak policzyć koszt pracy maszyny.

Co to jest motogodzina?

Motogodzina (skrót: mth lub mtg) to jednostka miary czasu pracy silnika lub maszyny. W założeniu jedna motogodzina odpowiada jednej godzinie pracy.

Stosuje się ją tam, gdzie kilometry nic nie mówią o zużyciu: w koparkach, ładowarkach, spycharkach, ciągnikach czy agregatach. Takie maszyny większość pracy wykonują w miejscu (kopią, podnoszą, napędzają osprzęt hydrauliczny) albo poruszają się bardzo wolno. Silnik i układ hydrauliczny są obciążone, a licznik kilometrów prawie się nie rusza.

Motogodzina - ile to godzin?

To zależy od rodzaju licznika.

Licznik elektroniczny (nowsze maszyny). Podstawowy licznik mierzy czas liniowo, więc 1 motogodzina = 1 godzina zegarowa pracy silnika, czyli dokładnie 60 minut. Zaawansowane sterowniki (ECU) w najnowszych maszynach potrafią dodatkowo analizować obciążenie hydrauliki, zużycie paliwa i obroty, a także osobno rejestrować czas pracy na biegu jałowym (tzw. idle time).

Licznik mechaniczny (starsze maszyny). Tu liczy się także prędkość obrotowa silnika. Motogodziny są naliczane według wzoru:

M = (n × t) / nz

Gdzie:

• M to liczba motogodzin,

• n to średnia prędkość obrotowa silnika w obr./min,

• t to czas pracy w godzinach zegarowych,

• nz to obroty znamionowe (przy mocy maksymalnej).

Przykład obliczenia motogodzin

Załóżmy, że:

• silnik pracuje przez 1 godzinę,

• jego średnie obroty wynoszą 800 obr./min,

• licznik jest skalibrowany na 2200 obr./min.

Obliczenie:

M = (800 × 1) / 2200 = 0,36 mth

W takim przypadku godzina zegarowa odpowiada około 0,36 motogodziny.

Dopiero praca na pełnych obrotach znamionowych oznacza, że 1 mth równa się 1 godzinie zegarowej. W starszej maszynie licznik może więc pokazywać mniej niż faktyczny czas pracy silnika.

Czy 6500 mth w koparce to dużo?

To przebieg średni, momentami bliski górnej granicy tego przedziału. Maszyna ma za sobą kilka sezonów pracy, ale przy prawidłowym serwisie może posłużyć jeszcze długo. Poniższa tabela jest tylko orientacyjna: realny stan zależy od typu maszyny, rodzaju pracy (wyburzenia i skała zużywają sprzęt szybciej niż roboty ziemne) oraz historii serwisowej.

Przy zakupie sprawdź nie tylko licznik, ale też dokumentację przeglądów, stan pompy hydraulicznej, luzy w osprzęcie i zgodność zużycia maszyny z podanym przebiegiem.

Motogodziny na kilometry - czy da się przeliczyć?

Da się, ale tylko bardzo orientacyjnie, bo wszystko zależy od charakteru pracy maszyny. Szacunkowo 1 mth odpowiada:

• ok. 60-70 km w ciągniku rolniczym,

• ok. 30-40 km w kombajnie.

W koparce gąsienicowej takie przeliczenie nie ma praktycznego sensu: maszyna może przepracować setki motogodzin na placu budowy, przejeżdżając łącznie zaledwie kilkaset metrów. Traktuj te wartości jako ciekawostkę. Przy ocenie maszyny ważniejsze są sama liczba motogodzin i historia serwisowa.

Do czego służą motogodziny?

• Planowanie serwisu. Na ich podstawie ustala się terminy wymiany oleju silnikowego i hydraulicznego, filtrów i płynów eksploatacyjnych oraz regulacji podzespołów.

• Ocena zużycia i wartości maszyny. Przy zakupie lub sprzedaży sprzętu używanego motogodziny są odpowiednikiem przebiegu samochodu.

• Rozliczenia i gwarancja. To podstawa rozliczania wynajmu sprzętu i pracy operatorów oraz kontroli okresu gwarancyjnego.

• Kontrola spalania. W budownictwie zużycie paliwa podaje się w litrach na motogodzinę (l/mth). Pozwala to ocenić, czy sprzęt pracuje pod właściwym obciążeniem i czy nie stoi niepotrzebnie na biegu jałowym.

Koszt 1 motogodziny w maszynach budowlanych

Przebieg kilometrowy nie oddaje obciążenia silnika ani układu hydraulicznego, dlatego w budownictwie to motogodzina jest podstawą kalkulacji kosztów:

Koszt 1 mth = TCO / liczba przepracowanych motogodzin

TCO (Total Cost of Ownership) obejmuje m.in. utratę wartości maszyny, paliwo, serwis i materiały eksploatacyjne, naprawy, ubezpieczenie, finansowanie oraz transport i przechowywanie.

Zależność od wykorzystania jest prosta:

• koszty stałe (utrata wartości, ubezpieczenie, raty) ponosisz niezależnie od tego, czy maszyna pracuje,

• koszty zmienne (paliwo, serwis, zużycie osprzętu) rosną razem z liczbą motogodzin.

Im więcej motogodzin wypracuje koparka w danym okresie, tym niższy jest jednostkowy koszt 1 mth. Maszyna stojąca na placu generuje bardzo wysoki koszt jednostkowy. Taka kalkulacja pozwala porównać opłacalność różnych modeli i ocenić, czy bardziej opłaca się kupno, czy wynajem.

👉 Sprawdź to na własnych liczbach: kalkulator TCO - link do kalkulatora.

Jak odczytywać motogodziny w nowoczesnych maszynach?

Współczesne maszyny budowlane często wyposażone są w lokalizatory GPS podłączone do szyny CAN. Pozwala to na:

• automatyczny odczyt motogodzin,

• powiadomienia o zbliżającym się serwisie,

• pomiar czasu pracy konkretnego osprzętu (np. młota hydraulicznego czy łyżki),

• alerty o nieautoryzowanym uruchomieniu maszyny po godzinach pracy.

Podsumowanie

• Motogodzina (mth) to jednostka czasu pracy silnika lub maszyny.

• W licznikach elektronicznych 1 mth = 1 godzina zegarowa = 60 minut.

• W starszych licznikach mechanicznych wynik zależy od obrotów silnika, więc na biegu jałowym 1 godzina daje mniej niż 1 mth.

• 6500 mth w koparce to przebieg średni. Decydują historia serwisowa i stan pompy hydraulicznej, silnika oraz osprzętu.

• Przeliczenie na kilometry ma sens głównie w ciągnikach i kombajnach, a w koparkach jest bezużyteczne.

• Motogodziny to podstawa planowania serwisu, oceny maszyny używanej i liczenia kosztów pracy.

Czytaj także

• Jak obliczyć koszt motogodziny maszyny budowlanej? TCO krok po kroku
• Koparka z przebiegiem 5000 mth - dużo czy mało?
• Koparka gąsienicowa czy kołowa dla firmy: jak wybrać?